Δράσεις Ενεργού Πολίτη στο Νηπιαγωγείο: όταν το θέατρο γίνεται αφετηρία για δράση

Γιατί το θέατρο έχει νόημα για εμάς

Στη Θεατρομάθεια πιστεύουμε βαθιά στη δύναμη του θεάτρου ως ζωντανής εμπειρίας που καλλιεργεί τη σκέψη, τη φαντασία και την ενσυναίσθηση.

Δεν αντιμετωπίζουμε το θέατρο ως προϊόν ή απλή ψυχαγωγία, αλλά ως εργαλείο μάθησης, επικοινωνίας και εσωτερικής ενδυνάμωσης.

Στη δουλειά μας, το παιδί δεν είναι θεατής-αριθμός, αλλά πρόσωπο. Και ο ενήλικας δεν είναι παρατηρητής, αλλά συνοδοιπόρος.

Θέατρο και εκπαίδευση: όχι παράλληλοι δρόμοι αλλά συγκοινωνούντα δοχεία.

Από την αρχή της πορείας μας, αντιμετωπίζουμε το θέατρο ως παιδαγωγικό εργαλείο — όχι με διδακτισμό, αλλά με εμπειρία.

Η γνώση, όταν περνά μέσα από το σώμα, τη φαντασία και το συναίσθημα, γίνεται προσωπική υπόθεση.

Δεν επιδιώκουμε να αντικαταστήσουμε τη διδασκαλία. Επιδιώκουμε να συνομιλήσουμε μαζί της, να τη φωτίσουμε αλλιώς, να της δώσουμε χώρο να αναπνεύσει.

Αυτή η αντίληψη βρίσκεται στον πυρήνα της Θεατρομάθειας από την ίδρυσή της: η καλλιτεχνική θεατρική δράση μπορεί να συναντά ουσιαστικά την εκπαιδευτική διαδικασία και να γίνεται αφορμή για εμπειρία, σκέψη, συζήτηση και δημιουργία.

Τι είναι οι Δράσεις Ενεργού Πολίτη;

Το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» αποτελεί μέρος του σύγχρονου εκπαιδευτικού πλαισίου και ενθαρρύνει τους μαθητές να συμμετέχουν ενεργά σε δράσεις που συνδέονται με πραγματικά ζητήματα της κοινωνίας και του φυσικού περιβάλλοντος.

Δείτε την επίσημη πλατφόρμα του Υπουργείου Παιδείας για τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη.

Η φιλοσοφία αυτή συναντά πολλές από τις αρχές με τις οποίες δουλεύουμε στη Θεατρομάθεια: τη βιωματική μάθηση, την ενεργή συμμετοχή, τη συνεργασία, τη δημιουργική έκφραση και τη σύνδεση της γνώσης με την εμπειρία.

Πώς μπορεί να συνδεθεί το θέατρο με μια Δράση Ενεργού Πολίτη;

Μια θεατρική παράσταση δεν χρειάζεται να «διδάσκει» ένα θέμα για να έχει εκπαιδευτική αξία.

Μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία.

Μια ιστορία μπορεί να γεννήσει ένα ερώτημα.
Ένας ήρωας μπορεί να προκαλέσει συζήτηση.
Ένα θεατρικό παιχνίδι μπορεί να οδηγήσει σε αναζήτηση.
Μια εικόνα από τη φύση μπορεί να γίνει αφορμή για παρατήρηση.
Και μια κοινή θεατρική εμπειρία μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά σε μια επόμενη δημιουργική ή συλλογική δράση μέσα στην τάξη.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους θεωρούμε σημαντικό το θέατρο να συνομιλεί με την ύλη και τα θέματα που απασχολούν το σχολείο, χωρίς να μετατρέπεται το ίδιο σε μάθημα.

Το ίδιο το εκπαιδευτικό υλικό για τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη του ΙΕΠ αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, μορφές καλλιτεχνικής και θεατρικής έκφρασης, όπως η δραματοποίηση, η παντομίμα, η σωματική έκφραση και η θεατρική διασκευή, στο πλαίσιο βιωματικών και συνεργατικών δράσεων.

Έτσι, η τέχνη δεν λειτουργεί ως διακοσμητικό στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Μπορεί να γίνει τρόπος προσέγγισης της γνώσης και αφετηρία για συμμετοχή και δράση.

Δύο θεατρικές παραστάσεις για παιδιά που μπορούν να γίνουν αφετηρία

Με αυτή τη φιλοσοφία σχεδιάστηκαν και οι δύο παραστάσεις της Θεατρομάθειας που ασχολούνται με τη φύση και το περιβάλλον:

Το Μαγικό Ρυάκι της Νερένιας

Το νερό είναι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας.

Μέσα από τη θεατρική περιπέτεια της Νερένιας, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το νερό ως πολύτιμο φυσικό πόρο και με ζητήματα που αφορούν τη σχέση μας με το φυσικό περιβάλλον.

Η παράσταση μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για συζήτηση και δραστηριότητες γύρω από:

• τη σημασία του νερού στη ζωή,
• την προστασία των υδάτινων πόρων,
• τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση,
• την υπεύθυνη χρήση του νερού,
• και τις μικρές πράξεις με τις οποίες μπορούμε να φροντίζουμε το περιβάλλον.

Έτσι, η θεατρική εμπειρία μπορεί να συνεχιστεί στην τάξη με παρατήρηση, συζήτηση, δημιουργία και μια δική σας δράση.

[Μάθετε περισσότερα για «Το Μαγικό Ρυάκι της Νερένιας» →]

Το Σποράκι που Ονειρεύτηκε την Άνοιξη

Ένα μικρό σποράκι περιμένει να έρθει η στιγμή που θα μπορέσει να μεγαλώσει και να ανθίσει.

Η ιστορία γίνεται αφορμή για να γνωρίσουν τα παιδιά τον κύκλο της ζωής στη φύση και να παρατηρήσουν όσα χρειάζεται ένα φυτό για να αναπτυχθεί: το νερό, το φως, το χώμα, τη φροντίδα και τον χρόνο.

Μέσα από την ιστορία μπορούν να ανοίξουν συζητήσεις και δραστηριότητες γύρω από:

• τη ζωή και την ανάπτυξη των φυτών,
• τον κύκλο της φύσης,
• τη φροντίδα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος,
• τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση,
• και την αξία της παρατήρησης και της προσωπικής συμμετοχής.

Το θέατρο γίνεται έτσι μια πρώτη εμπειρία, πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί μια ολόκληρη μικρή διαδρομή μάθησης στην τάξη.

[Μάθετε περισσότερα για «Το Σποράκι που Ονειρεύτηκε την Άνοιξη» →]

Η παράσταση δεν τελειώνει όταν πέσει η αυλαία

Για εμάς, εκεί βρίσκεται ένα σημαντικό μέρος της αξίας του θεάτρου στο σχολείο.

Η παράσταση μπορεί να είναι η αρχή.

Μετά την εμπειρία, ο εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει όσα είδαν, ένιωσαν και σκέφτηκαν τα παιδιά, για να ανοίξει έναν νέο κύκλο δραστηριοτήτων: να παρατηρήσουν, να συζητήσουν, να ζωγραφίσουν, να πειραματιστούν, να συνεργαστούν, να αναζητήσουν λύσεις και — γιατί όχι; — να σχεδιάσουν τη δική τους μικρή δράση.

Γι’ αυτό και στις παραστάσεις μας που απευθύνονται στα σχολεία, η θεατρική εμπειρία συνοδεύεται από δωρεάν Φάκελο Εκπαιδευτικού Υλικού, τον οποίο αποστέλλουμε στα σχολεία που κλείνουν την παράσταση.

Ο φάκελος περιλαμβάνει προτεινόμενες δραστηριότητες και ιδέες που μπορούν να αξιοποιηθούν από τον/την εκπαιδευτικό μετά την παράσταση, ώστε τα θέματα, οι εικόνες και τα ερεθίσματα της ιστορίας να συνεχίσουν να δουλεύονται μέσα στην τάξη.

Με αυτόν τον τρόπο, η επίδραση της παράστασης δεν περιορίζεται στη διάρκεια της θεατρικής εμπειρίας. Μπορεί να επεκταθεί στην τάξη και να γίνει αφετηρία για περισσότερη συζήτηση, δημιουργία και δράση.

Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε στη Θεατρομάθεια τη σχέση θεάτρου και εκπαίδευσης.

Δεν θέλουμε το θέατρο να αντικαταστήσει τη μαθησιακή διαδικασία.

Θέλουμε να της δώσει μια ζωντανή εμπειρία από την οποία μπορεί να ξεκινήσει κάτι καινούργιο.

Θέατρο ως εμπειρία. Εκπαίδευση ως δράση.

Οι «Δράσεις Ενεργού Πολίτη», όπως και κάθε σύγχρονη εκπαιδευτική προσέγγιση που θέλει τα παιδιά ενεργά και συμμετοχικά, μας θυμίζουν κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της Θεατρομάθειας από την αρχή της πορείας της:

Τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν δεν ακούν μόνο, αλλά συμμετέχουν.

Και το θέατρο μπορεί να γίνει ένας όμορφος τρόπος για να ξεκινήσει αυτή η συμμετοχή.